E-ticaret ve pazar yeri: müşteri tarafı ile satıcı tarafı aynı kayıtta
Çevrim içi bir satışta kişisel veri iki yerden girer: müşteri tarafı ve satıcı tarafı. Kurul kararlarının çoğu da bu iki taraftan birinde, ölçülmeyen bir noktada başlıyor. Aşağıda verinin girdiği beş yer, her birinde Kurul'un ne dediği ve platformun o alanda neyi ölçüp neyi ölçmediği yazılı.
Kişisel veri iki yerden girer
Müşteri tarafında sipariş, teslimat, iade ve ölçümleme verisi işlenir. Satıcı tarafında satıcı yetkilisinin kimlik, iletişim ve ödeme bilgileri durur. İki taraf ayrı ekiplerin elindedir, ama Kanun karşısında ikisi de aynı veri sorumlusunun kaydıdır.
- Ad soyad, telefon, e-posta
- Teslimat ve fatura adresi
- Sipariş ve iade geçmişi
- Çerez ve ölçümleme kimlikleri
Kurul, e-ticaret alanında faaliyet gösteren bir veri sorumlusunun kesinlikle gerekli olmayan çerezleri açık rıza almadan çalıştırmasını hukuka aykırı buldu; kullanıcıyı çerez tercihi için tarayıcı ayarlarına yönlendirmeyi rıza saymadı ve aynı çerezlerle toplanan verilerin açık rıza olmadan yurt dışına aktarıldığını tespit etti.
Kurul 10.03.2022, 2022/229 · 800.000 TL (2022 tutarı)
Üründe karşılığı
- Sitedeki çerezler rıza öncesi ve sonrası olarak ölçülür; adı, alan adı, süresi ve güvenlik bayrakları kaydedilir.
- Çerez değeri hiç okunmaz ve saklanmaz; ölçüm çerez aydınlatma metnini besler.
- Sitedeki yasal metinlerin varlığı ve nerede yayımlandığı aynı taramada kontrol edilir.
Sınır
Rıza panelini kurmaz, çerez engellemez ve rızayı saklamaz. Panelin varlığını ve rıza öncesi çalışan çerezleri raporlar; paneli ve kategorileri siz yönetirsiniz.
- Satıcı yetkilisinin adı ve kimlik numarası
- Telefon, e-posta, imza
- IBAN ve fatura bilgileri
- Portal giriş kayıtları
Bir e-ticaret platformunun satıcı portalına, başka sitelerden sızmış e-posta ve parolalarla girildi. Kurul, aynı IP adresinden iki günde dört yüzün üzerinde kullanıcı girişi yapılmasına rağmen ihlalin ancak müşteri ve satıcı şikayetleriyle fark edilmesini ve çok faktörlü doğrulamanın ihlalden sonra eklenmesini yeterli tedbir saymadı. 673 satıcı ile 7.202 müşteri etkilendi, 107 satıcı hesabında IBAN değiştirildi.
Kurul 08.08.2024, 2024/1385 · 3.250.000 TL (2024 tutarı)
Üründe karşılığı
- Giriş gerektiren ekranları sunucu taraması göremez; ölçüm bu ekranlarda etiketle, gerçek ziyaretçinin tarayıcısında sürer.
- İhlal olduğunda süre öğrenme anından işler: Veri İhlali modülü 72 saatlik süreyi sayar ve Kurul bildirim formunu kayıttan üretir.
- İhlal kaydı açıldığında beş başlıkta 28 standart müdahale görevi oluşur; kim ne yaptı kaydedilir.
Sınır
Bot koruması, giriş anomalisi ve çok faktörlü doğrulama gibi iç sistem tedbirlerini ölçmez. 2024/1385'te eksik bulunan tedbirler tam olarak bu alandadır; ürün bu tedbirlerin yerini almaz.
- Alıcı adı, adresi, telefonu
- Teslim tarihi ve saati
- Kargo firmasına aktarılan gönderi bilgisi
- Barkod ve etiket üzerindeki bilgiler
Teslimattan sonra kuryenin müşteriye taciz içerikli mesaj gönderdiği olayda Kurul, kargo şirketini gerekli teknik ve idari tedbirleri almamış saydı.
Kurul 18.05.2023, 2023/845 · 250.000 TL (2023 tutarı)
Üründe karşılığı
- Hangi verinin hangi alıcı grubuna, hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple aktarıldığı envantere yazılır; saklama süresi süreç kaydında tutulur.
- Aktarım kaydı yasal metinlere ve VERBİS'in istediği alanlara aynı kayıttan gider.
- Sürecin sorumlusu ve eksik alanlar kayıtta görünür.
Sınır
Tedarikçi sözleşmelerini takip etmez. Veri işleyen sözleşmesi bugün elle işaretlenen bir kontrol maddesidir; sözleşme kütüğü ve yenileme takibi yoktur.
- Ödeme kuruluşuna giden sipariş ve kimlik bilgisi
- Bulut barındırma ve arama altyapısı
- Müşteri hizmetleri ve pazarlama araçları
- Reklam ve ölçümleme etiketleri
Yurt dışına aktarım, önce yeterlilik kararına dayanır. Yeterlilik kararı yoksa uygun güvencelerden biri gerekir; Kurul'un ilan ettiği standart sözleşme kullanıldığında sözleşme, imzalanmasından itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirilir. Bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ayrı bir idari para cezası doğurur.
6698 m.9 (7499 sayılı Kanunla değişik) ve m.18/1-d
Üründe karşılığı
- Envanterdeki her aktarım kaydı alıcı grubunu, ülkeyi, amacı ve dayanağı tek yerde tutar.
- Kurul'un standart sözleşmesinin dört türü Yasal Metinler'de üretilir; ekler seçtiğiniz aktarım kaydından doldurulur.
- Metinler Word ve PDF olarak çıkar, onay akışı ve sürüm geçmişi kayıtta kalır.
Sınır
Sözleşmeyi Kuruma bildirmez ve beş iş günlük süreyi sayan bir sayaç yoktur. Bildirimi siz yaparsınız.
- Ticari elektronik ileti onayı ve reddi
- Sipariş, kargo ve tahsilat bildirimleri
- Satıcılara giden kampanya iletileri
- İzin kaynağı ve tarihi
Sipariş, teslimat ve tahsilat gibi bildirimler için önceden onay aranmaz; bu bildirimlerde mal veya hizmet tanıtımı yapılamaz, tanıtım eklenirse ileti onay gerektirir. İYS üzerinden alınmayan onaylar üç iş günü içinde İYS'ye kaydedilir; kaydedilmeyen onay geçersiz sayılır. Kurul ayrıca, bir alışverişten alınan iletişim bilgisinin pazarlama için yeniden kullanılmasını ayrı bir hukuki sebep gerektiren işleme saydı.
Ticari İletişim Yönetmeliği m.6/2, m.7/11 ve m.7/12 · Kurul 2022/902 · 30.000 TL (2022 tutarı)
Üründe karşılığı
- Hangi iletişim verisinin hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple işlendiği envantere yazılır.
- Açık rıza metni ve aydınlatma metni bu kayıttan üretilir, sürümleri saklanır.
- İzinle ilgili gelen ilgili kişi başvuruları tek listede toplanır ve 30 günlük süre sayılır.
Sınır
İYS ile entegre değildir. Onay ve ret kayıtlarını İYS'ye yazmaz, oradan okumaz; ileti göndermez.
Pazar yerinde uygunluk raporu yılda bir kez Bakanlığa gider
Orta, büyük ve çok büyük ölçekli elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılar, satıcıların sağladığı içeriği 6698 sayılı Kanun dahil ilgili mevzuata aykırılık yönünden her yıl inceler ve hazırladıkları raporu izleyen takvim yılının ağustos ayı içinde Ticaret Bakanlığına sunar. Raporda aykırılığın konusu, dayandığı mevzuat, tespit yöntemi ve alınan tedbirler yazılır (Elektronik Ticaret Aracı Hizmet Sağlayıcı ve Elektronik Ticaret Hizmet Sağlayıcılar Hakkında Yönetmelik m.24). Ölçek tanımındaki parasal eşikler her yıl güncellenir; geçerli tutar Bakanlığın en geç şubat ayı içinde internet sitesinde yaptığı ilandan izlenir.
Bu rapor satıcı içeriğiyle ilgilidir ve platform onu sizin yerinize yazmaz. Platformun tuttuğu kayıt kendi sitenizde bulunan KVKK bulgularıdır: hangi bulgu, hangi kontrol, hangi kanıt, ne zaman ve kim kapattı. Satıcı içeriğine ilişkin tespitler bu kayıtta yer almaz.
ETBİS tarafında ayrı bir bağ vardır: kayıtlı hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılar, kişisel verilerin ve müşteri bilgilerinin tutulduğu veri tabanlarının bulunduğu ülke ve adres bilgisini bildirir; bu bilgide değişiklik olursa otuz gün içinde günceller (ETBİS Tebliği m.6/1-ı ve m.7/2). Aynı bilgi envanterdeki aktarım kaydıyla tutarlı olmak zorundadır: bulut bölgesi ya da sağlayıcı değiştiğinde iki kayıt birlikte değişir.
Grupta her tüzel kişilik kendi veri sorumlusudur
Sicile kayıt yükümlülüğü şirket başına doğar ve bilgiler değiştikçe güncellenir (KVKK m.16). İdari para cezası da ihlalin gerçekleştiği tüzel kişiye kesilir; tek bir çatı şirket üzerinden yürütülen uyum çalışması cezanın muhatabını değiştirmez (m.18/2).
Platform bu ayrımı korur: her tüzel kişilik kendi envanterini, kendi yasal metinlerini ve kendi başvuru kayıtlarını tutar. Merkezdeki uyum ekibi iş ortağı olarak tanımlanır; erişimi her şirket kendi kullanıcı listesinden verir ve dilediğinde geri alır. Yetki 26 başlıkta ve şirket şirket ayarlanır.
Süre olayla başlar
Başvuru, Kanunun aradığı usulle iletildiğinde en geç otuz gün içinde sonuçlandırılır (KVKK m.13/2). Veri ihlalinde Kurul, en kısa süre ifadesini öğrenme anından itibaren en geç 72 saat olarak yorumlar (24.01.2019 tarihli 2019/10 sayılı karar).
Çevrim içi satışta başvurular tek bir adrese değil, müşteri hizmetleri formuna, mağaza e-postasına ve uygulama içi desteğe dağılır. Platform başvuruları tek listede toplar, süreyi ilk ulaşma anından sayar ve süre yaklaşırken uyarır. İhlalde kayıt açıldığı anda 28 standart müdahale görevi oluşur ve Kurul bildirim formu kayıttaki bilgilerden hazırlanır.
Kullanılan modüller
Sınırlar
- Bot koruması, giriş anomalisi ve çok faktörlü doğrulama gibi iç sistem tedbirlerini ölçmez; bu tedbirler sizin altyapınızda kalır.
- İYS ve ETBİS ile entegre değildir. Onay ve ret kaydını İYS'ye yazmaz, oradan okumaz; ticari ileti göndermez.
- Sunucu taramasında gezinti beş sayfayla sınırlıdır; yasal metin sayfaları ayrıca aranır. Giriş gerektiren ekranlar ve kampanya sayfaları ancak etiket kurulduğunda, gerçek ziyaretçinin tarayıcısında ölçülür.
- Kurul'a bildirimi sizin yerinize göndermez; formu ve dayandığı kayıtları gönderime hazırlar.
- Üretilen metinler ve yanıt taslakları hukuki görüş değildir; inceleme ve onay sizde kalır.
Sık sorulanlar
- Pazar yeriyiz. Satıcılarımızın verisinden de biz mi sorumluyuz?
- Satıcı yetkililerinin ve gerçek kişi satıcıların verisini kendi sisteminizde işlediğiniz ölçüde o veri sizin kaydınızdır. Kurul, pazar yeri modeliyle satış yapmak üzere başvuran kişilere verilen hesapla başka firmaların bilgilerine erişilebildiği bir olayda platformu hem yetkilendirme denetiminin eksikliği hem de ihlali süresinde bildirmemesi nedeniyle ayrı ayrı cezalandırdı (27.04.2021, 2021/427).
- Milyonlarca sayfası olan bir sitede tarama nasıl çalışır?
- Sunucu taraması örnekleme yapar: gezinti beş sayfayla sınırlıdır, yasal metin sayfaları ayrıca aranır. Kapsam etiketle gelir; etiket kurulu sayfalarda ölçüm ziyaretçi geldikçe sürer, böylece kampanya sayfaları ve giriş gerektiren ekranlar da ölçüme girer.
- Çerez panelimizi platform mu yönetiyor?
- Hayır. Panel sizde kalır. Platform panelin varlığını, rıza öncesi çalışan çerezleri ve yayımlanan metinleri ölçer; çerez aydınlatma metnini bu ölçümden üretir. Çerez değerleri hiç okunmaz.
- Ticari ileti onaylarını İYS'ye platform mu yazıyor?
- Hayır. Platformun İYS bağlantısı yoktur. Hangi iletişim verisinin hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple işlendiği envantere yazılır, açık rıza ve aydınlatma metni bu kayıttan üretilir; İYS kaydı, üç iş günlük yükleme ve ret kontrolü sizin tarafınızda kalır.
- Sayfadaki ceza tutarları güncel mi?
- Kararlarda yazan tutarlar, kararın verildiği yılın tutarlarıdır ve bugüne çevrilmez. Yıllık olarak yeniden değerlenen güncel üst sınırlar için 2026 tablosuna bakabilirsiniz.
